Kamusal dış mekanlarda mimari kimliği değerlendirmek için bir yöntem önerisi:Bursa-Cumhuriyet Alanı örneği
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MİMARLIK FAKÜLTESİ, Mimarlık, Türkiye
Tez Danışmanı: Neslihan Dostoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Kimliğini oluşturmak ve ifade etmek mekansallıkla doğrudan ilişkili bir olgudur.
Đnsanların olduğu gibi, mekanların da onu diğerlerinden farklı kılan, soyut ve somut
özelliklerinin birleşiminden oluşan bir kimliği vardır. Mimari kimlik olarak
tanımlanabilecek bu kavram, bir toplumun sahip olduğu değerlerin mimarideki ifadesi
olarak özetlenebilir. Ölçek açısından bir iç mekanın veya binanın mimari kimliği
olabileceği gibi, kentte serbest kullanımı olan ve herkes tarafından erişilebilir boş
alanlar olarak tanımlanan kamusal dış mekanların da mimari kimliği olabilir. Ancak bir
insanın kimliği nasıl ki farklı zaman ve ortamlarda veya farklı kişilerce değişik
biçimlerde tanımlanabilirse, mimari kimlik de içinde bulunduğu dönemin şartlarına ve
kullanıcılara göre farklılık gösterir.
Yüzlerce yıldır içinde bulundukları dönemin ve toplumun şartlarına bağlı olarak kentsel
yaşamın oluşmasında ve sürdürülmesinde önemli roller üstlenen kamusal dış mekanlar
son yıllarda özelleşme, yok olma ve terkedilme gibi tartışmalarla gündeme gelmektedir.
Bununla birlikte kentlilik kültürünün ve bilincinin yaratılması ve sürdürülmesi için
insanların kamusal dış mekanların sağladığı özgürlük ve toplumsal uzlaşma alanlarına
gereksinimleri bulunmaktadır.
Bu bağlamda tez çalışmasının amacı, ilk olarak kentsel yaşamın sürdürülmesinde
önemli bir rolü olan kamusal dış mekanlarda mimari kimliği oluşturan boyutları,
faktörleri ve bunlar arasındaki ilişkileri belirlemek, daha sonra kamusal dış mekanlarda
mimari kimliği değerlendirmek için disiplinlerarası bir analiz yöntemi oluşturmaktır.
Bu amaçla oluşturulan yöntem Bursa-Cumhuriyet Alanı (Heykelönü Bölgesi) örneği
üzerinden sınanmış, geçmişten günümüze Cumhuriyet Alanı’nın mimari kimliğinin
nasıl değiştiği ortaya koyulmuş, çeşitli dönemlerde farklı boyutların öne çıktığı tespit
edilmiş, kavramsal şemalar yardımıyla alanın mimari kimliği dönemsel olarak
tanımlanmıştır.
Yapılan çalışmanın kamusal dış mekanlarla ilgili geleceğe yönelik kararların
oluşturulmasında, tasarım sürecinin ilk basamağı olan hedeflerin oluşturulması ve analiz
aşaması için bir başlangıç noktası niteliği taşıyacağı ve ilgili kamu kurumlarına veya
serbest çalışan uzmanlara yol göstereceği düşünülmektedir.