ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ-NİLÜFER BELEDİYESİ FETHİYE HALK SAĞLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ BÖLGESİNDE SOSYOEKONOMİK AÇIDAN FARKLI İKİ BÖLGEDE SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE BUNU ETKİLEYEN ETMENLER

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Hamdi Aytekin

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu kesitsel çalışmada amaç; Uludağ Üniversitesi-Nilüfer Belediyesi Fethiye Halk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Bölgesi içinde yer alan sosyoekonomik açıdan farklı iki bölgede sağlıkta eşitsizliklerin boyutlarını, eşitsizliğe neden olan etmenler ve bu etmenlerin etki derecelerini saptamaktır. Araştırma evrenini Balat ve Akkent bölgesinde yaşayan 15 yaş ve üstündeki tüm bireyler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan 582 kişiden 401’i (% 68,9) Balat Bölgesinde, 181’i ise (% 31,1) Akkent Bölgesinde yaşamaktadır. Araştırmada kullanılan, bağımlı değişkenler algılanan sağlık, ruhsal sağlığı gösteren Genel Sağlık Anketi değeri, uzun süreli hastalık varlığı, hastalıkla geçen süre, kısa yeti yitimi, mortalite verileri, özürlü-sakat-engelli durumu, sağlık hizmeti kullanımı, sağlık hizmetinin alındığı yer ve eşler için, yapılan doğum sayısıdır. Araştırmada kullanılan bağımsız değişkenler ise; sosyodemografik, sosyoekonomik değişkenler ile toplumsal sınıftır. Toplumsal sınıflar Korkut Boratav’ın iktisadi, toplumsal, ideolojik ve politik boyutlu alan çalışmasına göre belirlenmiştir. Sosyoekonomik durumun saptanmasına yönelik olarak; öğrenim durumu, iş ve çalışma durumu, işte tüketilen emek türü ve yöneticilik durumu, gelir ve gelir kaynakları ile toplam hane geliri, sosyal güvence durumu, geçim derdi, dayanıklı tüketim malları sahipliği, konut mülkiyeti, ekonomik nedenlerle okula gönderilemeyen çocuk bulunması ve her yıl tatile gitme durumu ile tatile gidilen yer incelenmiştir. Bölgeler arasında ve toplumsal sınıflarda sosyoekonomik açıdan farklılıklar ile sağlık farklılıkları gösterilmiştir. Akkent bölgesine göre daha düşük sosyoekonomik durumda olduğu saptanan Balat bölgesinin ve diğer toplumsal sınıflara göre daha düşük sosyoekonomik durumda olduğu saptanan işsizler, niteliksiz hizmet işçileri ve mavi yakalı ücretlilerin sağlık durumu göstergeleri açısından dezavantajlı durumda olduğu saptanmıştır.