Geleneksel ahşap yapılarımızda kullanım sürecinde oluşan yapı elemanı bozulmalarının Cumalıkızık örneğinde incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MİMARLIK FAKÜLTESİ, MİMARLIK, Türkiye
Tez Danışmanı: Emine Nilüfer Akincitürk
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Geçmişten günümüze, insanın barınma ihtiyacını karşılamakta kullandığı ahşap malzeme; fiziksel, kimyasal, biyolojik ve insan kaynaklı nedenlerle bozulmaya uğramaktadır. Önemli kültürel ve mimari mirasımız olan geleneksel ahşap yapılar ise bu nedenlerle gün geçtikçe yıpranmakta ve yok olmaktadır. Bu çalışmanın amacı; geleneksel ahşap yapılarımızda meydana gelen yapı elemanı bozulmalarını örnek bir yerleşkede inceleyerek tanınmasını sağlamak ve koruma sürecine ışık tutmaktır. Seçilen örnek yerleşke Bursa'nın Cumalıkızık Mahallesi'dir. 700 yıllık tarihi ile günümüze olabildiğince korunarak gelen Cumalıkızık'da Osmanlı Sivil Mimarisi'nin özelliklerini taşıyan geleneksel ahşap konutlar bulunmaktadır. Bu konutların önemli bir bölümünün yıkılmaya yüz tutmuş olması, bu çalışmada Cumalıkızık' m örnek yerleşke olarak seçilmesinin ana nedeni olmuştur. Giriş bölümünün hemen ardından yapı malzemesi olarak ahşap, ahşap yapı elemanlarında oluşan bozulmanın nedenleri ve geleneksel ahşap yapılanınız, "Kuramsal Bilgiler" başlığı altında ele alınmıştır. Materyal ve Yöntem Bölümü'nde ise kuramsal bilgiler ışığında oluşturulan bir sistematik ile ahşap yapı elemanlarında meydana gelen bozulmaların Cumalıkızık konutlarındaki durumu; fiziksel, kimyasal, biyolojik ve insan kaynaklı nedenlere bağlı olarak irdelenmiştir. İrdeleme sonucunda yüzyıllar öncesinden bugüne aktarılan Cumalıkızık konutlarının ana yapı malzemesi olan ahşabın büyük ölçüde yıpranmış olduğu ve yapıların günümüzde endişe edilir bir durum sergiledikleri görülmüştür. Ayrıca yerleşkede yaşayan insanların geleneksel ahşap konutlarına ve yerleşkeye ilişkin sorunlarının saptanmasına yönelik olarak yapılan anket çalışmasına da bu bölümde yer verilmiştir. Araştırma Sonuçlan ve Tartışma Bölümü'nde ise; Materyal ve Yöntem Bölümü'nde irdelenen tüm bulgular ışığında; Cumalıkızık konutlarındaki ahşap yapı elemanlarının korunmasına yönelik öneriler ile Cumalıkızık Yerleşkesi'nin sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik öneriler sunulmuştur.