Mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin sağlanmasında dönüşüm projelerinin rolü: Bursa-Santral Garaj bölgesi örneği


Prof. Dr. SİBEL POLAT

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MİMARLIK FAKÜLTESİ, MİMARLIK, Türkiye

Tez Danışmanı: Neslihan Dostoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada, mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin sağlanmasında dönüşümprojelerinin rolü, dönüşüm kavramının farklı boyutları ve çeşitli ülkelerden örnekleraracılığıyla incelenmiş, geçmişte Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali, günümüzde kentiçi ulaşımı sağlayan minibüs durakları olarak kullanılan Osmangazi lçesi, Santral GarajBölgesinde konuyla ilgili bir alan çalışması yapılmıştır.Tezin giriş kısmında; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmış, kuramsalkısmında; kentsel dönüşüm kavramının tanımı, nedenleri, gelişimi, yöntemleri, boyutlarıve farklı ülkelerdeki işlevini yitirmiş bölgelerde yapılmış kentsel dönüşüm projeleriincelenmiştir. Daha sonra, Bursa kent planlama sürecinin, Santral Garaj Bölgesinintarihsel ve mekansal gelişimine etkisi araştırılmış, alan çalışması kısmında ise; tespit veanket yöntemleriyle Santral Garaj Bölgesinin demografik, ekonomik, toplumsal ve fizikselyapısı analiz edilmiş, bölgedeki kullanıcıların sorunları belirlenerek, öncelikle seçilenbölgede kentsel dönüşüme gereksinim olup olmadığı saptanmıştır.Yapılan çalışmalar sonucunda; Santral Garaj Bölgesinde, Bursa Şehirlerarası OtobüsTerminali'nin 1997'de Yalova Yolu üzerine taşınmasından kaynaklanan ekonomik,işlevsel, fiziksel ve görsel açılardan eskime, süzülme ve köhneme, ayrıca bölgedeki sokakçocukları, dilenciler, hayat kadınları, seyyar satıcılar gibi alt gelir gruplarına bağlı olarakgenel bir güvensizlik ve sosyal açıdan bir çöküntü yaşandığı ortaya çıkmıştır. Buna bağlıolarak, bölgede mimarlık ve kentsel yaşam kalitesinin yetersiz olduğu ve bir kentseldönüşüm projesine gereksinim duyulduğu tespit edilmiştir.Araştırma sonuçları ve tartışma kısmında ise; incelenen örnekler, bugüne kadarbölgeyle ilgili yapılmış çalışmalar, kullanıcıların ve konuyla ilgili uzmanların bölgedenbeklentileri doğrultusunda Santral Garaj Bölgesinde mimarlık ve kentsel yaşam kalitesininyükseltilmesi için yapılması gereken kentsel dönüşüm projesinin fiziksel/ tasarım, sosyal,ekonomik ve yasal/yönetsel boyutlarına yönelik öneriler oluşturulmuştur.Anahtar kelimeler: Yaşam Kalitesi, Kentsel Dönüşüm, Eskime, Süzülme, Köhneme,Santral Garaj.