Lobnor ağzı üzerinde bir inceleme

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Zeki Kaymaz

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Müslüman bir Türk topluluğu olan Lobnorlar günümüzde Doğu Türkistan'da yaşamaktadırlar. Yüzyıllardır Çinlilerin idaresi altında yaşayan Lobnorlar kendi dillerini ve kültürlerini korumuşlardır. Dolayısıyla sözlü halk edebiyatı ürünlerini de günümüze kadar getirmişlerdir. Lobnorlar, diğer Türk toplulukları gibi, oldukça zengin sözlü halk edebiyatına sahiptirler. Sözlü halk edebiyatı olarak nitelendirdiğimiz hikayeler, atasözleri, deyimler, masallar, destanlar ve efsaneler bir ulusun dilini, inançlarını, gelenek göreneklerini, duygularını geçmişten günümüze aktarır. Çalışmamız "Lobnor Ağzı Üzerinde Bir Araştırma"adını taşımaktadır. Çalışmamızın "Giriş" bölümünde "Genel Bilgiler" başlığı altında "Coğrafya", "Tarih ve Halk" ve Kültürel Yapı" hakkında genel bilgiler verilmiş ve Lobnor Ağzı Üzerinde Yapılmış İlk Çalışmalar" tanıtılmıştır. Birinci Bölüm'de "Dil İncelemesi" yer almaktadır. Bu bölüm şu alt başlıkları içermektedir. "Ses Bilgisi", "Şekil Bilgisi" ve "Cümle Bilgisi". İkinci Bölüm'de S. E. Malov'un Lobnorskiy Yazık adlı eserinden alınan metinler Kiril alfabesinden Latin alfabesine aktarılarak verilmiştir. Kullandığımız ikinci kaynak ise Mirsultan Osmanov'un Lop Nur Dialect of the Modern Uigur Language' dir. Çince yazılan bu çalışmadaki örnek metinler uluslararası transkripsiyon sistemine uygun olarak verilmiştir. Mirsultan Osmanov'un derlediği bu metinler de ülkemizde uygulanan transkripsiyon sistemi esas alınarak tezimizde verilmiştir. Üçüncü Bölüm "Dizin" ve Ek-Sözlük"ten oluşmaktadır. "Sonuç" bölümünde yaptığımız dil inceleme çalışmasından hareketle günümüz Lobnor ağzının daha çok Uygur Türkçesi özelliklerine sahip olduğu gösterilmiştir.