Otomotiv endüstrisi zararlı atıklarının solidifikasyonu ve geri kazanımı

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: İlhan Talınlı

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Zararlı Atıklar konusunda gelişmiş ülkelerde ve ülkemizde yasal düzenlemeler bulunmasına rağmen, özellikle ülkemizde geçerli olan yönetmeliğin hatalı ve eksik yönleri olduğu düşünülmekte ve uygulamada birçok problemler ile karşılaşılmaktadır. Ayrıca bu alanda çok az bilgi birikimi mevcut olduğundan zararlı atıkların arıtımında da konvansiyonel arıtım yöntemlerinin kullanımına gidilmekte ve bu da arıtma tesisleri ve çevre açısından önemli sorunlar oluşturmaktadır.

Bu çalışmada, Zararlı Atıkların tanımı ve saptanması için uygulanan yaklaşımlar, sınıflandırılması ve kaynakları anlatılmıştır. Zararlı atık arıtma ve uzaklaştırma teknolojileri üzerinde durularak, bu teknolojilerden biri olan Solidifikasyon/Stabilizasyon teknolojisi incelenmiştir.

Deneysel çalışmalarda, otomotiv endüstrisi zararlı atıklarından metal çamuru, fosfat çamuru ve endüstriyel arıtma çamuruna solidifikasyon/stabilizasyon teknolojisi uygulanmıştır ve çalışmalar dört aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada, bu atıkların “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve EPA listelerine göre zararlı atık olduğu belirlenmiştir. İkinci aşamada üç tip atık ile yedi ayrı deneme yapılarak, portland çimentosu kullanılarak katılaştırılmış materyal hazırlanmıştır. Üçüncü aşamada, hazırlanan briketlerin dayanımının tespiti için basınç testleri yapılmıştır. Bu sonuçlara göre, üç atık içinde solidifikasyonun uygun bir arıtım yöntemi olduğu, grobeton olarak geri kazanımın ise endüstriyel arıtma çamuru ve fosfat çamurunun nemli formlarında ancak çok düşük atık oranlarında mümkün olduğu tespit edilmiştir. Dördüncü aşamada ise solidifikasyon prosesinde hazırlanan briketlerin sızıntı özellikleri tespit edilmiştir. Bu amaçla BS 6920 standartı kullanılmıştır. Ayrıca katı formda ve suda TOC, Cu, Cr, Ni, Pb ve Zn ağır metal konsantrasyonları tespit edilmiştir. Başlangıçta zararlı atık tespiti yapılan üç tip atık için yönetim biçimi olarak, solidifikasyon arıtma teknolojisi uygulandıktan sonra gerek düzenli depolama sahalarına uzaklaştırma, gerekse grobeton olarak geri kazanım ve atık minimizasyonu sağlanmıştır. Her üç atığın da bu yönetim çerçevesinde detoksifiye olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan ekonomik analiz ile, yakma, kurutma, derin kuyu enjeksiyonu ve eski maden yataklarına doldurma gibi yöntemler, ekonomik ve çevre koruma kavramları çerçevesinde değerlendirildiğinde, solidifikasyonun uygun bir arıtma yöntemi olduğu tespit edilmiştir.