TÜRKİYE’DE YETİŞEN PRUNELLA L. TÜRLERİNİN FENOLİK BİLEŞİKLERİ VE ANTİOKSİDAN AKTİVİTELERİNİN İNCELENMESİNDE ANALİTİK METOTLAR

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Türkiye

Tez Danışmanı: Cevdet Demir

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu tez kapsamında Lamiaceae familyasında bulunan Prunella L. türleri (Prunella vulgaris L., Prunella laciniata (L.) L., Prunella grandiflora L., Prunella orientalis Bornm.) için örnek hazırlama teknikleri geliştirilmiş ve örneklerde bulunan fenolik maddeler, kantitatif olarak HPLC-DAD ile belirlenmiştir. Bununla birlikte HPLC-DAD ile belirlenemeyen Prunella L. türlerinde bulunabilecek muhtemel fenolik maddeler LC-MS ile kalitatif olarak belirlenmiştir. Ayrıca hazırlanan bitki örneklerinin tarafımızdan geliştirilen immobilize enzimatik metotla toplam fenol tayinleri yapılmış, bulunan toplam fenol değerleri Folin ve serbest enzim metotları ile bulunan değerler ile karşılaştırılmıştır. Bitki örneklerinin toplam antioksidan aktivite tayinleri ABTS ve DPPH metotları ile yapılmıştır. Çok değişkenli kalibrasyon tekniklerinden PCR ve PLS ile bitki örneklerinin toplam fenol tayinleri, PLS ve OSC-PLS ile toplam antioksidan aktivite tayinleri başarılı bir şekilde yapılmıştır. Kemometrik metotlar ile toplam fenol ve toplam antioksidan aktivite hesaplamaları yapılmadan önce verilere; optimize korelasyon düzeltmesi (COW), merkezileştirme, sinyal düzeltme ve normalizasyon gibi işlemler uygulanmıştır. Tahmini toplam fenol değerleri Folin metodu ile bulunan toplam fenol değerleri ile, tahmini toplam antioksidan aktivite değerleri de ABTS/DPPH metodu ile bulunan toplam antioksidan aktivite değerleri karşılaştırılmıştır. Tahmini toplam fenol ve toplam antioksidan aktivite değerleri gerçek değerlerle uyumlu bulunmuştur. Toplam fenol ve toplam antioksidan aktivite değeri yüksek olan metanol ekstraktlarının izolasyon çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen fraksiyon ve ekstraktların toplam fenol, toplam antioksidan aktivite tayinleri ve HPLC-DAD analizleri yapılmıştır. İzolasyon çalışmaları sonucunda Prunella L. türlerinden yüksek miktarda rutin, rosmarinik asit ve kafeik asit izole edilmiştir. Ayrıca bu doktora tezi, gelecekte yapılması düşünülen bitki örneklerinin antikanser özelliklerinin araştırılması çalışmalarının ilk basamağını oluşturmaktadır.