Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mehtap Çakan
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Bu
araştırmanın amacı TIMSS 2019 sekizinci sınıf matematik alt testlerini Kernel
eşitleme yöntemleriyle (lineer ve eşit yüzdelikli) eşitlemede çeşitli ortak
değişkenlerin kullanıldığı ortak değişken desenindeki (NEC) eşitleme
hatalarının, ortak test (NEAT) ve eşdeğer gruplar (EG) desenlerinden
farklılaşma düzeyinin incelenmesidir. Bu doğrultuda üç farklı grupta matematik
dersi başarısıyla ilişkili ortak değişkenler kullanılarak NEC deseninde yapılan
eşitleme sonuçları incelenmiştir ve diğer desenlerdeki (NEAT ve EG) sonuçlarla
karşılaştırılmıştır. Öğrenci ve okul özelliklerini içeren 13 farklı ortak
değişken kullanılmıştır. Bu değişkenler şöyledir: (i) fen bilgisi başarısı,
(ii) evdeki eğitim kaynakları, (iii) matematiğe karşı özgüven, (iv) matematiğe
değer verme, (v) matematik öğrenmeyi sevme, (vi) öğretimin netliği, (vii)
dersteki düzensiz davranışlar, (viii) zorbalık, (ix) okula aidiyet, (x) okulun
akademik başarıya verdiği önem, (xi) okuldaki disiplin problemleri, (xii)
öğrencinin cinsiyeti ve (xiii) sosyoekonomik düzey. Bu araştırmanın örneklemini
e-TIMSS uygulamasında matematik dersine ait 1.,
2., 11., 12., 13. ve 14. kitapçıkları ve ortak değişkenleri yanıtlayan toplam
10100 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre NEC desenlerinin
NEAT ve EG desenleriyle karşılaştırma sonuçları, Kernel lineer ve Kernel eşit
yüzdelikli eşitlemelerde birbirine benzemektedir. NEAT desenine (son tabakalama
ve zincirleme eşitleme yöntemleri) en yakın ve EG deseniyle en fazla
farklılaşan desen, tüm gruplarda matematik başarısıyla yüksek düzeyde
korelasyona sahip fen başarısının kullanıldığı NEC desenidir. Ancak matematik
başarısıyla zayıf ve çok zayıf düzeyde korelasyona sahip ortak değişkenlerin
(okulun akademik başarıya verdiği önem, sosyoekonomik düzey, cinsiyet,
zorbalık, öğretimin netliği gibi) kullanıldığı NEC desenleri ile EG desenine
ait eşitlenmiş puanlar birbirine çok benzer olduğu görülmüştür. Öğrencilerin
duyuşsal özelliklerinin (matematiğe karşı özgüven, matematik öğrenmeyi sevme,
matematiğe değer verme) ve evdeki eğitim kaynaklarının ortak değişken olarak
kullanıldığı NEC desenlerinin NEAT ve EG desenlerine yakınlığının gruplara göre
değiştiği tespit edilmiştir. Testlerin ortak madde sayısı oranı ve
güvenirlikleri farklı olduğunda duyuşsal özelliklerin ve evdeki eğitim
kaynakları değişkenlerinin kullanıldığı NEC desenlerine ait sıralamanın öğrenci
gruplarına göre değiştiği; ancak diğer NEC desenlerine ait sıralamanın öğrenci
gruplarında benzerlik gösterdiği görülmüştür.