Nesfatin Nöronları Üzerinde Glutamaterjik Sistem Etkilerinin İmmünohistokimyasal Olarak Araştırılması
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tez Danışmanı: Özhan Eyigör
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Nesfatin-1, besin alımını engelleyerek enerji metabolizmasını düzenleyen
anoreksijenik bir peptit olarak ilk defa hipotalamus ve soliter traktusta yerleşik
nöronlarda belirlenmiştir. Nesfatin-1 nöronlarının çoğunluğu hipotalamusun
paraventriküler (PVN), supraoptik (SON) ve arkuat çekirdekleri (ARC) ile lateral
hipotalamik alanda (LHA) yoğunlaşmıştır. Çalışmamızda; hipotalamusun birçok
endokrin ve peptiderjik sistemi üzerinde etki gösteren eksitatör aminoasit
nörotransmitterlerinin başında gelen glutamatın, nesfatin-1 nöronları üzerindeki
etkilerinin gösterilmesi amaçlandı. Bu doğrultuda iki özgün amaç belirlendi. Özgün
amaç 1 doğrultusunda nesfatin-1 nöronlarının regülasyonunda glutamaterjik sistemin
rolünün araştırılması hedeflendi. Çalışmalarda hipotalamusun SON, ARC ve PVN’de
yerleşik nesfatin-1 nöronları incelendi. Glutamat agonistlerinin etkilerini belirlemek
üzere, kainik asit (2.5 mg/kg), AMPA (5 mg/kg) ve NMDA (100 mg/kg), kontrol
grupları için salin, antagonist olarak CNQX (2 mg/kg) ve MK801 (1 mg/kg)
enjeksiyonu yapılan dişi ve erkek sıçanları içeren deney grupları oluşturuldu. Nesfatin-
1 nöronlarındaki c-Fos, pCREB ve pSTAT proteinlerinin ekspresyonları
değerlendirildi. Agonist enjeksiyonları sonrasında aktive olan nöron sayısındaki
anlamlı artış, hem dişi hem de erkek deneklerde görülürken bu etkilerde cinsiyetler
arası farklılıklar belirlendi. Ayrıca, her üç agonistin enjeksiyonlarından önce özgün
antagonist uygulanması, her üç çekirdekte aktive olan nesfatin-1 nöron sayısında
istatistiksel olarak anlamlı bir azalmaya yol açtı. Glutamat agonistlerinin nesfatin-1
nöronlarındaki pCREB ekspresyonunu değiştirmediği, pSTAT ekspresyonunu ise
tetiklemediği gösterildi. Özgün amaç 2 kapsamında ise nesfatin-1 nöronlarında
glutamat reseptör alt ünitelerine ait proteinlerin ekspresyonları ikili immünofloresans
yöntemi ile araştırıldı. Sonuçlar, nesfatin-1 nöronlarında homomerik ya da
heteromerik fonksiyonel reseptör kanalları oluşturabilecek glutamat reseptör alt
birimlerinin eksprese olduklarını gösterdi. Sonuç olarak, endojen glutamatın
reseptörlerine bağlanarak nesfatin-1 nöronlarını aktive ettiği, bu etkide erkek ile dişi
denekler arasında cinsiyete bağlı farklı etkileşimlerin var olduğu belirlendi.