Otobiyografik bellek ve kültürleşme arasındaki ilişki: Çocukluk döneminde göç eden yetişkinlerin benlik yapıları ve çocukluk anıları
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tez Danışmanı: Hasan Gürkan Tekman
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Otobiyografik anıların kültürel faktörlerden ve toplumsal değişimlerden etkilendiği bilinmektedir. Bu çalışma temel olarak çocukluk döneminde göç yaşamış olan bireylerin ilk çocukluk anılarının bu türden bir deneyim yaşamayan bireylere göre yaş ve anı özelliklerinde farklılık gösterip göstermeyeceğini incelemek üzere planlanmıştır. Araştırmada, göç ve göçe bağlı olarak bireylerin yaşamlarındaki değişimlere (kültürleşme, sosyal kimlik ile özdeşleşme, benlik kurgusu), bastırma ve cinsiyet değişkenlerine odaklanılarak ilk anının yaşı ve fenomenolojik özellikleri incelenmiştir. Araştırma grubunu 1989 yılında aileleri Bulgaristan'dan Bursa'ya göç eden, Bulgaristan doğumlu, göç sırasında 2-6 yaşları arasında ve araştırmanın yapıldığı sırada 25-30 yaşları arasında 53 erkek, 42 kadın toplam 95 göçmen oluşturmaktadır. Karşılaştırma grubunu ise aileleri 1978 yılında Bulgaristan'dan Bursa'ya göç eden, diğer sosyo-demografik özellikleri açısından da araştırma grubuna benzer özelliklere sahip; Türkiye doğumlu 31 erkek, 31 kadın toplam 62 katılımcı oluşturmuştur. Araştırma kapsamında katılımcılar en eski anı ve göç anısı (yalnızca göç yaşayan katılımcılar) ile ilgili paylaşımlarda bulunmuş ardından paylaştıkları anılar üzerine Anı Değerlendirme Formunu, Weinberger Uyum Envanterini, Kültürleşme Tutumları Ölçeğini, Sosyal Kimlik ile Özdeşleşme Ölçeğini, Benlik Kurguları Ölçeğini ve Sosyo-Demografik Bilgi Formunu cevaplamışlardır. Araştırmada çocukluğunda göç eden yetişkinler ilk otobiyografik anılarını göç deneyimi olmayan katılımcılara oranla daha erken yaşlarda hatırlamışlardır. Araştırma toplumsal deneyimlerin ilk anının başlangıç yaşı ve çocukluk amnezisinin sonlanmasına etki edebileceğine dair bulgular sağlamıştır. Bulgular, literatürdeki ilişkili bulgular ve görüşler açısından tartışılmıştır. Son olarak, son bölümde araştırmanın kısıtlılıkları ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.