Arbeit mit Texten im Fremdsprachenunterricht Deutsch (in den Vorbereitungsklassen der Deutschabteilung)

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Alman Dili Eğitimi (Yl) (Tezli), Türkiye

Tez Danışmanı: Celal Kudat

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: Almanca

Özet:

Bu çalışmada, yabancı dil olarak Almanca öğretiminde metin kullanımının gereği ve önemi Uludağ Üniversitesi Alman Dili Eğitimi Hazırlık sınıf örneğinde açıklanmaya çalışılmıştır. Yabancı dil öğrenmenin gereğinin tartışılması değil, bir dilin hangi yöntem, araç-gereç, yoğunluk ve sıralama ile öğrenilebileceği / öğretilebileceği günümüzün çalışma alanını oluşturmaktadır. Dilbilgisi Çeviri yöntemindeki dilin gramer bilgisini ve kelimelerinin çeviri yolu ile aktarılması, audiolingual yöntemdeki konuşma becerisini ön planda tutan yinelemeye dayalı çalışma, bir dili öğrenmede yetersiz kalmaktadır. Dil kendi içerisinde bir bütündür. Bir kültürün, bir ulusun, bir yörenin ifade ediliş şeklidir. Yabancı dil eğitiminde bir beceriyi ön plana alıp diğerlerini ihmal edince bütünlük kaybolmakta, dil eğitimi gerçekleşmemektedir. Bir tür iletişim aracı olan dil, okuma-anlama, yazılı ve sözlü ifade etme ve duyma becerilerini birbirlerine bağlantılı olarak öğrencinin ön bilgisini ve beklentilerini dikkate alacak şeklide öğretilmelidir.

Yabancı dil olarak Almanca öğretiminde hedef kitlemiz Uludağ Üniversitesi, Alman Dili Eğitimi Hazırlık sınıfı olduğuna göre; öncelikle son iki yılın Hazırlık sınıfı öğrencilerinin, Almanca bilgileri, geçmiş eğitim-öğretimlerinden getirdikleri alışkanlıklar ve öğretim yılı boyunca yaşadıkları süreçler tanıtıldı. Çalışmanın ilk bölümünde Türkiye’deki eğitim sistemi ve bu sistem içerisindeki yabancı dil eğitimi yeri, üniversite sınavında yabancı dil bilginin önemi belirlenmeye çalışıldı. Ardından Uludağ Üniversitesi Alman Dili Eğitimi Anabilim dalının öğretim kadrosu, araç-gereç ve donanım, seviye tespit sınavı ve Hazırlık sınıfına gidenlerin son iki yıl içerisindeki düzeyleri karşılaştırmalı olarak ortaya koyup sonuçları aktarılmaya çalışıldı. Hazırlık sınıfındaki haftalık ders dağılımı ile her dersin çalışma alanı ve yöntemi hakkında bilgi sunuldu. Dördüncü bölümde de bir dilin öğretilmesinde vazgeçilmez unsur olan metin çalışması üzerinde duruldu. Bu bölümde 1997/98 Hazırlık sınıfında yapılan uygulama örnekleri ve uygulamaların değerlendirmeleri yer almaktadır. Ayrıca Hazırlık sınıflarında kullanılabilecek bazı metin örneklerine yer verilerek, onların olası kullanım yöntemleri önerilmektedir.

Sonuç olarak yabancı dil öğreniminin başlangıcında yazınsal ve özgün metinlere yer verilerek bir yandan öğrencilerin kişiliklerini geliştirmede katkı sağlanabileceği gibi, diğer yandan da öğrencilerin dillerini öğrendikleri ülkeler hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanmış olacaktır. Dil bilgisi kurallarının tek tek tümceler halinde vermek, kelimeleri sadece ana dildeki karşılıklarını ezberlemek, kişilerin duygu ve düşüncelerini yazılı ve sözlü ifade etmek için sık sık sözlüğe başvurmaları yerine, dili bütünlük içerisinde sunan, fakat öğrencinin seviyesine uygun seçilmiş metinlerle öğrenmeleri daha yerinde olacaktır. Metin çalışmalarıyla, bir dil ile ilgili öğretilmek istenilen bütün ögelerin ve becerilerin öğretilmesi mümkündür, yeter ki eğitici çalıştığı grubu yeterince tanısın, onların düzeylerini dikkate alsın ve uygun yöntemi kullansın.

Tezin ekinde de Uludağ Üniversitesi Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalının 1996/97 – 1997/98 eğitim-öğretim yılında uygulanmış seviye tespit sınavlarının birer örneği yer almaktadır. Bu örnekler sadece bir fikir oluşturması açısından sunulmaktadır. Günün koşullarına göre geliştirilip değiştirilmesi doğa gereğidir.