Gezen Dijital Sergi Uygulaması (GDSU) ile Eğitim Ortamlarında Kültürel Miras Ögelerinin Sürdürülebilirliğini Sağlamak

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
Başlama Tarihi: Nisan 2025
Bitiş Tarihi: Temmuz 2026

Proje Özeti

Bu araştırmada GDSU, özellikle düşük sosyoekonomik düzeydeki öğrencilerin kültürel miras ögelerine erişimini kolaylaştırarak, kültürel eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik bir eğitim aracı olarak konumlanmaktadır. GDSU, kültürel miras ögelerinin ortaokul öğrencilerine gezen dijital sergi aracı yoluyla ulaştırılmasını hedeflemektedir. Bu projenin amacı, içerik yönüyle destekleyen, ortaokul öğrencilerine yönelik, tematik ve dijital erişilebilir bir dijital sergi içeriği tasarlamak ve bu içeriği mobil bir öğretim materyaline dönüştürmektir. Bu yönüyle proje, müze eğitimi, kültürel miras öğretimi ve mobil öğrenme teknolojilerini bir araya getiren yenilikçi bir öğretim uygulaması olmuştur. Projenin uygulama süreci, TÜBİTAK 2209-A projesi kapsamında yürütülerek, Bursa ilindeki üç farklı ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel, deneysel araştırma desenlerinden kontrol grupsuz ön ve son test desen kullanılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak örneklem, nicel araştırmalarda kullanılan seçkisiz örnekleme yöntemi ile Bursa ilinde kırsal alanlarda bulunan mahallelerdeki 3 farklı köy okullarından seçilen yaklaşık 360 kişilik 8.sınıf öğrencilerini kapsamaktadır. Çalışmada, Türk kültürüne ait sekiz kültürel miras öğesi belirlenmiş ve her bir öğe, sanatçılar ve eserler üzerinden ele alınarak tarihsel bağlamı içinde kısa videolardan oluşan modüllere dönüştürülmüştür. Kültürel Miras Modülleri (KMM) olarak adlandırılan içerikler için belirlenen temalar şunlardır: Minyatür, Mozaik, Ebru, Hat, Mimari, Halı, Çini ve Kent Yaşamı. Analizde ilişkili örneklemeler T-Testi benimsenmiş ve Jamoviprogramında Paired Samples T-Test uygulanmıştır. Yapılan bağımlı örneklemler T-Testi sonucu ön test ortalamalarının 2.08, son test ortalamalarının 2.35 olduğu belirlenmiştir. Bu analiz sonucunda ön test ve son test ortalamalarının arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Hesaplanan etki büyüklüğü (Cohen’s d= -0.462) orta düzeyde etki düzeydedir. Araç memnuniyetine yönelik 12 maddeden elde edilen veriler Jamovi programında analiz edilmiştir. Betimsel istatistikler incelendiğinde ölçeğin genel ortalamasının 2.58 olduğu görülmektedir. Ölçeğin 0-3 aralığında değer aldığı dikkate alındığında bu sonuç katılımcıların araç memnuniyetlerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Böylece proje, hem eğitim ortamları hem de kültürel miras öğretimi açısından sürdürülebilir bir model oluşturmaktadır. Belirtilen amaçlarla yürütülen bu proje, hem eğitim alanında hem de kültürel mirasın sürdürülebilirliği bağlamında geliştirilebilir ve yaygınlaştırılabilir bir model sunmaktadır.