Akademik Veri Yönetim Sistemi
Nak Y. (Yürütücü)
TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2019 - 2022
SİYAH ALACA SÜTÇÜ DÜVELERDE SERUM ANTİ MÜLLERİN HORMON (AMH), UTERUS YIKANTI VE SERUM; LAKTAT, AKUT FAZ PROTEİNLERİ, PRO / ANTİİNFLAMATUAR SİTOKİN DÜZEYLERİ İLE METRİTİS OLUŞUMU ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI Sığırlarda Anti-Müllerian Hormon (AMH); ovaryum rezervinin, pubertas yaşının, süt veriminin, gebelik oranının, sürü verim ömrünün, süperovulasyon yanıtının, fötal cinsiyetin belirlenmesinde fenotipik bir biyobelirteç olarak kullanılmıştır. Ancak 11-13 aylık yaştaki sütçü düvelerin kan serumu AMH düzeylerine bakarak postpartum metritisli ve sağlıklı hayvanların belirlenmesine yönelik bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışmanın amacı siyah alaca düvelerde serum AMH, uterus yıkantısı ve kan serumu laktat, akut faz proteinler, pro/anti-inflamatuar sitokinler gibi biyokimysal parametrelerin düzeyleri ile metritis oluşumu arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemektir. Ayrıca bu parametrelerin infertilitenİn önemli bir nedeni olan uterus enfeksiyonlarının önceden belirlenmesinde erken tarama biyobelirteçleri olarak kullanılıp kullanılmıyacağını araştırmaktır. Bu amaca yönelik olarak yaşları 11-13 ay arasında değişen 250 adet siyah alaca düveden AMH ölçümü için kan serumu örnekleri alınmış ve düveler gebe bırakıldı. Daha sonra doğum öncesi sekizinci (-8) ve dördüncü (-4) haftalarda kan serumu örnekleri toplandı. Doğum sonrası dönemde akut septik metritisli (ASM) (n=15) ve sağlıklı hayvanlar (n=15) belirlenerek kan serumu örnekleri alındı. Hayvanlardan doğumu izleyen dördüncü (+4) ve sekizinci (+8) haftalarda sitobrush tekniği ile alınan endometriyal sitoloji örneklerinin sitolojik muayenesi sonucu subklinik endometritisli (SKE) (n=15) ve sağlıklı hayvanlar (n=15) belirendi. SKE’li hayvanların tanısı amacıyla kullanılan biyokimyasal parametrelerin ölçülmesinde kan serumu ve uterus yıkantı örnekleri, ASM’li hayvanlarda ise sadece kan serumu örnekleri kullanıldı. AMH, SAA, Hp, IL1, IL-6, IL-8, TNFα, IL-10 düzeyleri ölçüldü ve sağlıklı ve metritisli hayvanların AMH, laktat, proinflamatuar ve antinflamatuar sitokin düzeyleri istatiksel olarak karşılaştırıldı. Sonuç olarak ASM ve SKE’li hayvanların AMH düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre daha düşük olduğu belirlendi. ASM ve SKE’li hayvanlarda AMH değeri için ROC analizi yapıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir cutoff değeri bulundu. ASM’li hayvanların doğum öncesi 8. haftadaki kan serumu IL-6, ve SAA değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlılık gösterdiği tespit edildi. Doğum öncesi 4. haftada ve tanı anında ise IL-6, IL-8, IL10, TNF-α, SAA düzeylerinin daha yüksek olduğu, istatiksel açıdan anlamlı fark bulunduğu belirlendi. SKE’li ve sağlıklı hayvanlar arasında doğum öncesi 4. ile 8. haftalarda ve tanı anında kan serumunda ölçülen tüm parametreler açısından istatiksel fark bulunamadı. Buna karşılık SKE’li hayvanlarının doğum sonrası 4. ve 8. haftada uterus yıkantısı IL-1β, IL-6, IL10 ve Hp düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre istatiksel açıdan önemli düzeyde yüksek olduğu tespit edildi. Tüm bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde; AMH, bazı sitokinler ve SAA’nın sığırlarda metritislerin önceden belirlenmesinde önemli bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği kanısına varıldı. Anahtar Kelimeler: Düve, Metritis, AMH, Sitokinler, Akut Faz Proteinleri, Laktat
ABSTRACT INVESTİGATION OF THE RELATIONSHEEP BETWEEN LEVELS OF SERUM AMH, UTERINE WASHING AND SERUM; LACTATE, ACUTE PHASE PROTEINS, PRO/ANTIINFLAMATORY CYTOKINES WITH FORMATİON OF METRITIS IN HOLSTEIN DAIRY HEİFERS In cattle, Anti-Müllerian Hormone (AMH) was used as a phenotypic marker to determine ovarian reserve, pubertal age, first lactation milk yield, pregnancy rate, productive herd life, superovulation response, fetal sex. However, no study has been found so far to identify animals with healthy and postpartum metritis by looking at blood serum AMH levels in 11-13 months old dairy heifers. The purpose of this study is to determine whether relation between metritis formation and with levels of biochemical parameters such as blood sera AMH, uterine washing and blood sera lactate, acute phase proteins, pro/anti-inflamatory cytokins in holstein heifers, and also is to investigate whether these biochemical paramaters could be used as early screening biomarkers in to predetirminate of uterine infections For this purpose, blood samples were taken for AMH measurement from 250 Holstein heifers and the heifers were conceived. And than, blood serum samples were collected at eight (-8) and fourth (-4) weeks prepartum. In the postpartum period, animals with acute septic metritis (ASM) (n=15) and healthy animals (n=15) were identified and blood samples were taken. In the fourth (+4) and eighth (+8) weeks following birth, endometrial cytology was collected with cytobrush technique and cytological examination of the samples was performed to identify subclinical endometritis (SCE) (n=15) and healthy animals (n=15). In the measurement of biochemical parameters in animals with subclinical metritis, blood serum and uterine flushing samples were used, while only blood serum samples were used in animals with acute septic metritis. The samples were analyzed in terms of parameters such as SAA, Hp, IL-1, IL-6, IL8, TNFα, IL-10, and the levels of parameters such as AMH, lactate, proinflammatory and anti-inflammatory cytokines in healthy and metritis animals were statistically compared. As a result, it was determined that the AMH levels of animals with ASM and SCE were lower than those of healthy animals. A statistically significant cutoff value was found when ROC analysis was performed for AMH value in animals with ASM and SCE. It was determined that the blood serum IL-6, and SAA values of animals with ASM at the 8th week before birth were statistically significant to the control group. It was determined that IL-6, IL-8, IL-10, TNF-α, SAA levels were higher at the 4th week prepartum and at the time of diagnosis, and there was a statistically significant difference. No statistical difference was found between animals with SCE and healthy in terms of all parameters measured in blood serum at prenatal 4th and 8th weeks and at the time of diagnosis. However IL-1β, IL-6, IL-10 and Hp levels in uterine washes in the 4th and 8th weeks postpartum of animals with SCI were found to be statistically significantly higher than healthy controls. When all these findings are evaluated together; It was concluded that AMH, some cytokines and SAA can be used as an important biomarker in the predetermination of metritis in cattle. Keywords: Heifer, Metritis, AMH, Cytokines, Acute Phase Proteins, Lacta