Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Çağdaş koruma yaklaşımlarının temelini oluşturan
1964 tarihli Venedik Tüzüğü’nün 12. Maddesi “Eksik kısımlar tamamlanırken, bütünle uyumlu
bir şekilde bağdaştırılmalıdır; fakat
bu onarımın, aynı zamanda sanatsal
ve tarihi tanıklığı yanlış
bir biçimde yansıtmaması için, özgünden ayırt edilebilecek bir şekilde
yapılması gereklidir.” şeklinde ifade edilmiştir (Venedik Tüzüğü, 1964). Ayırt
edilebilirlik ve uyum ilkelerinin birbirine zıt yaklaşımlar gerektirmesi bu iki
ilkenin bir arada uygulanmasında zorluklar içermektedir. Bu konunun mimari
eleman ölçeğinde tartışılması için çinileriyle ünlü Yeşil Türbe uygun bir örnek
oluşturmaktadır. Yeşil Türbe’nin çini yüzeyleri 1935,1937 ve 2006 tarihlerde restore
edilmiştir. Bu restorasyonlar incelendiğinde, eski ve yeni çinilerin günümüzde yerinde ayırt
edilemediği gözlemlenmiştir. Bu proje kapsamında, Yeşil Türbe’de geçmişte
yapılan çini restorasyonları Venedik Tüzüğü 12. Maddesinde belirtilen bu iki
ilke kapsamında incelenecek ve değerlendirilecektir. Bu araştırma projesi
ile gelecekte yapılacak
çini restorasyonları için stratejiler geliştirilecektir.
Türbe,
Bursa’nın ve Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli tarihi yapılarından biridir.
Osmanlı mimarisinin ve çini sanatının önemli bir örneğidir. Türbenin çinileri,
hem sanatsal hem de tarihi açıdan büyük bir değere sahiptir. Ancak, çeşitli
dönemlerde yapılan onarımlar sırasında orijinal çinilerin bir kısmı tahrip
olmuş ve yerlerine yeni çiniler yapılmıştır. Bu durum,
çinilerin özgünlüğünü ve tarihi değerini
koruma gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu proje kapsamında, ayırt edilebilirlik
ve uyum konularını çalışmak üzere UNESCO Bursa’daki Dünya Miras Alanlarından
biri olan Yeşil Türbe örnek yapı olarak seçilmiştir.
Projenin
ana amacı, Yeşil Türbe
çinilerinin sanatsal ve tarihi değerini ortaya koymak ve
bu çinilerin restorasyon süreçlerini incelemektir. Bu kapsamda, yeni
çinilerin orijinal çinilerden ayırt edilebilecek şekilde yapılmasını sağlamak
ve restorasyon çalışmalarının türbenin estetik bütünlüğünü nasıl etkilediğini
değerlendirmek hedeflenmektedir. Çinilerinin sanatsal ve tarihi değerini
incelemek, bu yapının korunmasına ve restorasyonuna katkı sağlayacaktır.
Bu proje, Yeşil Türbe çinilerinin sanatsal ve tarihi değerini derinlemesine inceleyerek, bu alandaki bilgi birikimini artırmayı hedeflemektedir. Restorasyon çalışmalarında, yeni çinilerin orijinal çinilerden ayırt edilebilecek şekilde yapılması, tarihi eserlerin özgünlüğünü korurken yapılan müdahalelerin de belirgin olmasını sağlayacaktır. Bu, hem akademik literatüre yeni bilgiler ekleyecek hem de uygulamalı restorasyon çalışmalarına katkıda bulunacaktır. projemiz sadece Yeşil Türbe çinilerinin değil, benzer tarihi eserlerin korunması ve restorasyonu için de yol gösterici olacaktır. restorasyon teknikleri ve malzemeleri hakkında kapsamlı araştırmalar gerçekleştirilecek ve bu bilgilerin restorasyon uygulamalarında nasıl kullanılabileceği üzerine stratejiler geliştirilecektir. Bu projenin ayrıca, UNESCO Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 11’de belirtilen “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” amaç altında tanımlanan “11.4. Dünyanın kültürel ve doğal mirasının korunması ve gözetilmesi çabalarının artırılması” alt amaca katkı sağlayacağı düşünülmektedir.