BAL ARISI KOLONİLERİNDE SONBAHARDA YAPILAN PROTEİN TAKVİYELİ BESLEMENİN VİTELLOGEN SEVİYELERİNE VE İLKBAHAR GELİŞİMİNE OLAN ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI


Güneş N., Gül A., Yeninar H., Sarıoğlu Bozkurt A.

TAGEM Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Projesi, 2023 - 2024

  • Proje Türü: TAGEM Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Projesi
  • Başlama Tarihi: Ocak 2023
  • Bitiş Tarihi: Aralık 2024

Proje Özeti

Bal arıları hiyerarşik düzen içerisinde ve koloni olarak yaşayan sosyal canlılardır. Koloni bireyleri yaşamlarının her döneminde kullandıkları besin maddelerinin ana kaynakları nektar ve polendir. Bal arıları doğadan temiz, yeterli miktarda polen ve nektarı temin etmekte güçlük çektiklerinde arıcılar kolonilerini bal ve polen ikame yemleriyle beslerler. Bu çalışmada; bal arıları (Apis mellifera L.)’nda kışa girmeden önce yapılacak olan farklı protein kaynaklı ek beslemenin; beslenme sonrası ve kıştan çıkışta vitellogen seviyesine etkisi araştırılmıştır.

Çalışma materyali Ordu ili yöresinden 28 adet arı kolonisi temin edilerek gerçekleştirilmiştir. Arı kolonileri tesadüfi olarak 7’li koloniler halinde 4 gruba ayrılmıştır. 2023 yılı Eylül-Ekim aylarında arı kolonilerine ek besleme yapılıp uygulamaya başlanmıştır. Kontrol grubundaki arı kolonilerine haftada 1 kez olmak üzere 1 litre şerbet ve 500 gr lık paketlerde bal ve pudra şekerinden yapılmış arı keki verilmiştir. Diğer gruplardaki kolonilere ise kontrol grubu besleme rejimine ek olarak sırasıyla 125 g polen, 2 g spirulina ve 125 g polen ile 2 g spirulina verilmiştir. Ek besleme yapılmadan önce, ek besleme sonrası ve kışlatma sonrası vitellogen analizleri için her koloniden numune alınmış ve Vitellogen Analizi yapılmıştır.

Çalışmada Vitellogen analizi sonuçlarına göre gruplar arası ve dönemler arası fark istatistiki olarak önemli bulunmuş olup görevler (tarlacı-bakıcı) arası fark önemsiz bulunmuştur. Gruplar arası en yüksek değer 3. Grup (Spirulina) en düşük değer ise 1. Grup (Kontrol) verilerinde tespit edilmiştir. Dönemler arası en yüksek değer 52,96±9,06 ile 2. dönem olarak saptanmıştır. Çalışmada koloni yaşam gücü ve kışlama yeteneği verileri bakımından en yüksek değere sahip grup 3. Grup (Spirulina), en düşük değere sahip grup olarak ise kontrol grubu olarak kullanılan 1. Grup tespit edilmiştir. Çalışmada gruplar arası kuluçka üretim etkinliği düzeyleri bakımından istatistiki olarak fark bulunmamış olup dönemler arası fark çok önemli olarak saptanmıştır.

 Anahtar kelimeler: Bal arısı (Apis mellifera), ek besleme, vitellogen, spirulina, polen.