Uzun A.(Yürütücü), Pınar H., Ünsal H. T., Atak A., Kodad O.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2027
Bağcılık, Türkiye ve Fas'ta önemli tarım kollarından biridir. Üzüm üretiminde çeşit seçiminde kalite,
verimlilik ve hastalık toleransı ön plandadır. Bu bağlamda külleme, üretimde sorun yaratan en önemli
hastalıklardan biridir. Bu projede, yoğun bağ popülasyonlarına sahip Fas'ta arazi çalışmaları,
Türkiye’de ise ve laboratuvar çalışmaları yapılarak genetik çeşitlilik ve külleme toleransı açısından
ümitvar genotiplerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Hastalık toleransları moleküler belirteçler yardımıyla belirlenecektir. Öte yandan toplanan genotipler
arasındaki genetik ilişkiler de ortaya çıkarılacaktır.
Fas'ta bağcılığın yoğun olarak yapıldığı bölgelerde ve yabani genotiplerin bulunduğu bölgelerde genotip
toplama çalışmaları yapılacaktır. Genetik ilişkilerin SSR markırları ile belirlenmesi ve moleküler marker
yardımı (MAS) ile hastalığa dayanıklı genotiplerin seçimi Türkiye'de yapılacaktır. Hastalığa tolerant
genotipler çelikle çoğaltılarak Türkiye ve Fas’ta muhafaza altına alınacaktır.
Bu proje, iki ülke arasındaki bilimsel işbirliğinin geliştirilmesi ve bilgi ve deneyim paylaşımı açısından büyük
önem taşımaktadır. Burada yaratılacak sinerji, gelecekte daha kapsamlı projelerin oluşturulmasına katkı
sağlayacaktır.
Proje ile elde edilecek hastalığa dayanıklı genotipler, her iki ülkede de kaliteli ve sağlıklı üzüm üretiminde
yeni bir adım olacaktır. Böylece sürdürülebilir, çevre dostu ve rekabetçi bir üretim modeli için materyaller
oluşturulacaktır. Hastalığa dayanıklı çeşitler üretim maliyetlerini düşürecek ve uluslararası pazarlarda fiyat
rekabeti avantajı elde edecektir. Proje ayrıca bilim dünyasına yeni bilgi edinilmesine ve araştırmacıların
eğitilmesine de katkıda bulunacaktır.