Fas Yerel Üzüm Genetik Kaynaklarının Genetik Çeşitlilik ve Külleme Toleransı Açısından Değerlendirilmesi


Creative Commons License

Uzun A.(Yürütücü), Pınar H., Ünsal H. T., Atak A., Kodad O.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Temmuz 2025
  • Bitiş Tarihi: Temmuz 2027
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Proje Özeti

Bağcılık, Türkiye ve Fas'ta önemli tarım kollarından biridir. Üzüm üretiminde çeşit seçiminde kalite,

verimlilik ve hastalık toleransı ön plandadır. Bu bağlamda külleme, üretimde sorun yaratan en önemli

hastalıklardan biridir. Bu projede, yoğun bağ popülasyonlarına sahip Fas'ta arazi çalışmaları,

Türkiye’de ise ve laboratuvar çalışmaları yapılarak genetik çeşitlilik ve külleme toleransı açısından

ümitvar genotiplerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Hastalık toleransları moleküler belirteçler yardımıyla belirlenecektir. Öte yandan toplanan genotipler

arasındaki genetik ilişkiler de ortaya çıkarılacaktır.

Fas'ta bağcılığın yoğun olarak yapıldığı bölgelerde ve yabani genotiplerin bulunduğu bölgelerde genotip

toplama çalışmaları yapılacaktır. Genetik ilişkilerin SSR markırları ile belirlenmesi ve moleküler marker

yardımı (MAS) ile hastalığa dayanıklı genotiplerin seçimi Türkiye'de yapılacaktır. Hastalığa tolerant

genotipler çelikle çoğaltılarak Türkiye ve Fas’ta muhafaza altına alınacaktır.

Bu proje, iki ülke arasındaki bilimsel işbirliğinin geliştirilmesi ve bilgi ve deneyim paylaşımı açısından büyük

önem taşımaktadır. Burada yaratılacak sinerji, gelecekte daha kapsamlı projelerin oluşturulmasına katkı

sağlayacaktır.

Proje ile elde edilecek hastalığa dayanıklı genotipler, her iki ülkede de kaliteli ve sağlıklı üzüm üretiminde

yeni bir adım olacaktır. Böylece sürdürülebilir, çevre dostu ve rekabetçi bir üretim modeli için materyaller

oluşturulacaktır. Hastalığa dayanıklı çeşitler üretim maliyetlerini düşürecek ve uluslararası pazarlarda fiyat

rekabeti avantajı elde edecektir. Proje ayrıca bilim dünyasına yeni bilgi edinilmesine ve araştırmacıların

eğitilmesine de katkıda bulunacaktır.