Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma Balcı Arvas
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, dindarlığın evlilik doyumu üzerindeki etkisini ve kişisel değerlerin dindarlık ve evlilik doyumu ilişkisi üzerindeki arabulucu rolünü incelemektedir. Bu çalışma, evlilik, aile kurumu, evlilik doyumu, aile değerleri, dindarlık olgularının konu edildiği teorik kısım, alan araştırması yöntemi ile bulgular ve yorumları olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmada evlilik, değerler ve dindarlık arasındaki ilişkiler öncelikle kavramsal çerçevede ele alınmıştır. Bu bağlamda dinin, evlilik doyumuna farklı yöntemlerle katkıda bulunan bir yapıya sahip olduğu belirtilmiştir. Bunlar, evliliği kutsal görme; eşler arasındaki inanç ve ibadet birlikteliğinin sağladığı uyum; dinin evlilikle ilgili sosyal destek ve ahlaki referans rolü, evlilik problemleri ile başa çıkmayı kolaylaştırması, boşanmaya karşı koruyucu rolü ve çocuk yetiştirme ve ebeveynlik üzerindeki olumlu etkisidir. Çalışmanın ampirik kısmı için içerisinde "Kişisel Bilgi Formu", "Evlilik Yaşam Ölçeği", "Evlilikte Sorun Çözme Ölçeği", "Kişisel Değerler Ölçeği", "Dinin Etkisini Hissetme Ölçeği", "Partner/Eş Odaklı Dua Ölçeği", "Din, Değerler ve Evlilik İlişkisi Anket Soruları" ve "Evlilik Değerleri Anket Soruları" nın bulunduğu bir anket formu hazırlanmıştır. Bursa'da yaşayan 562 evli birey üzerinde yapılan araştırmada, evlilik doyumu, kişisel değerler ve dindarlık arasındaki ilişki konu edinilmiştir. Araştırmamızda cinsiyet, yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı, eğitim durumu, gelir durumu gibi bağımsız değişkenlerin evlilik doyumu, kişisel değerler ve dindarlık ile ilişkileri de ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, erkeklerin evlilik doyumları kadınlara göre daha yüksekken, dindarlıkta kadınlar ve erkekler arasında anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Kişisel değerlerde ise kadınların "dürüstlük ve paylaşım" ile "paylaşım ve saygı" değerlerinde erkeklere göre daha önde oldukları tespit edilmiştir. Evlilik ve yaş ilişkisi bağlamında, sonuçlara göre genç yetişkinlik döneminde olankatılımcıların evlilik doyumu daha yüksek bulunmuştur, ancak evlilikte sorun çözmede orta yetişkinlikte olan katılımcıların puanları daha yüksek bulunmuştur. Kişisel değerler ve dindarlığın ise, genel olarak yaş ile birlikte yükseldiği görülmüştür. Evlilik doyumu, evlilik süresine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmazken, evlilik süresi ile birlikte kişisel değerler ve dindarlığın da arttığı bulunmuştur. Çocuk sayısı değişkenine göre ise, en yüksek evlilik doyumu 2 çocuğu olanlarda bulunurken, kişisel değerler ve dindarlık genel olarak çocuk sayısı ile birlikte artış göstermektedir. Eğitim durumunun evlilik doyumu ile herhangi bir ilişkisi tespit edilememişken, eğitim durumunun yükselmesi ile genel olarak kişisel değerler ve dindarlıkta bir düşüşün olduğu tespit edilmiştir. Gelir seviyesine göre de evlilik doyumu, kişisel değerler ve dindarlıkta genel olarak bir farklılaşma görülmemiştir. Evlilik doyumu, kişisel değerler ve dindarlık arasındaki ilişki ve etkileşime dair yapılan analiz sonuçları, bu değişkenler arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Değişkenler arasındaki arabulucu etkiye dair Aşamalı Regresyon Analizinden elde edilen sonuçlarda ise, kişisel değerler ve evlilikte sorun çözmenin, dindarlık ve evlilik doyumu arasındaki ilişkide arabulucu etkileri gözlenmemiş, ancak eş odaklı dua etmenin, kişisel değerler ve evlilikte sorun çözme arasında arabulucu bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca "Evlilik Değerleri" anketinde ele alınan her bir değerin de genel olarak, evlilik doyumu, kişisel değerler ve dindarlık ile aralarında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Çok boyutlu bir yapıya sahip olan evlilik, değerler ve dindarlık olguları arasındaki ilişkinin, gelecekte yapılacak farklı araştırmalarca yeniden ele alınması önerilmektedir.