Bazı makarnalık buğday çeşitlerinin (triticum turgidum var. durum L.) Bursa koşullarında verim ve adaptasyon yeteneği üzerinde araştırmaları

Mehmet Ayçiçek

Bazı makarnalık buğday çeşitlerinin (triticum turgidum var. durum L.) Bursa koşullarında verim ve adaptasyon yeteneği üzerinde araştırmaları

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1989

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Ayçiçek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bursa koşullarına adapte olabilecek makarnalık buğday çeşitlerinin bulunması amacıyla onüç çeşidin kullanıldığı ve bu çeşitlere ait verim ve adaptasyon yeteneklerinin belirlendiği bu deneme 1987-88 döneminde Görükle Uygulama ve Araştırma Çiftliği'nde yürütülmüştür. Deneme’de dört tekrarlanalı tesadüf blokları deneme deseni kullanılmıştır. Yapılan varyans analizi sonuçlarına göre denemede yer alan çeşitlerde dekara tane verimi (401-525 kg/da), sap uzunluğu (66.2-85.9 cm.), başak uzunluğu (5.0-7.5 cm.), başakçık sayısı (12.8-18.2 adet), 1000 tane ağırlığı (34.6-46.0 gr.) ile hasat indeksi (%32.7-43.5) değerleri bakımından olan farklılığın istatistiki olarak %1 olasılık düzeyinde önemli olduğu saptanmıştır. Buna karşılık metrede başak sayısı (80-115 başak/lmetre), başakta tane sayısı (23.8-33.4 adet) ile bir başaktaki tane verimi (1.05-1.49 gr.) bakımından çeşitler arasındaki farklılığın istatistiki olarak önemli olmadığı görülmüştür. Tek yıllık bu deneme sonuçlarına göre, Bintepe (525 kg/da) Tapiga (525 kg/da), Diyarbakır (509 kg/da) ve Gökgöl (485 kg/da) çeşitleri yüksek verim göstermişlerdir. Ayrıca, bu çeşitlerin başaklanma ve olum süreleri arasında da fazlaca bir farklılık yoktur. Ancak bu çeşitlerin en azından iki yıl daha bölgede denenmesi, böylece Bursa koşullarındaki verim ve adaptasyon yetenekleri hakkında daha kesin bir yargıya varılması gerekir. Yapılan korrelasyon analizinde ise verimi önemli ölçüde etkileyen başlıca komponentlerin, 1000 tane ağırlığı (r=0.44xx), bir başaktaki tane verimi (r=0.62xx), bir başaktaki tane sayısı (r=0.41xx), başakçık sayısı (r=0.30xx) ve sap uzunluğu (r=0.72xx) olduğu görülmüştür.