Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aysel Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın ele aldığı tez şudur: "Türk romanında Jakobenizm Yakup Kadri'nin romanları, Türk kanonunda Jakobenizmin paradigmatik örnekleridir." Yakup Kadri, hem romanları hem de imtiyaz sahibi olduğu Kadro Dergisi ile Kemalist ideolojinin başöğretmenidir. Başöğretmenlik Jakoben bütün ideolojileri, kurguladıkları halka götüren yoldur. Giriş bölümünde tezle ve tezin genel kavramları ilgili açıklamalar vardır: gelenek, Jakobenizm, roman, ideal roman ve tezli roman, mizah üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde modern bir politik ideoloji olan Jakobenizmin izleri takip edilmiş, ilk önce Klasik Jakobenizme anlamını veren Eski Ahit ve I. James'le bağlantılarından bahsedilmiş, Antik Yunan'da Platon, sonra Machiavelli ve Rousseau'daki bağlantılarına değinilmiştir. Daha sonra da tarihte 1789 Fransız Devrimi'yle asıl anlamını kazanan modern Jakobenizm ele alınmış, devrimle ortaya çıkan total ideolojilerle Jakobenizmin ilişkisi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Yakup Kadri'nin romanlarının neden Jakoben roman oldukları, romanların tezlerinden yola çıkarak anlatılmıştır. Yakup Kadri'nin de dahil olduğu Kadro Hareketi ve Kadro Dergisi yine bu bölümde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Yakup Kadri'nin metinleri çağdaşı bir başka romancı Refik Halid'in metinleri ile mukayese edilmiştir. Devletin dayatmacı ve ciddi ideolojisi Yakup Kadri romanlarına egemendir. Bunun yanında Refik Halid hem hayat hem de ideoloji karşısında mizahi bir duruşa sahiptir. Mizah ise hem muhalif hem yıkıcılık özelliğiyle Jakoben ideolojilerin karşısındadır. Jakobenizmin dayatmacı ve anti-diyalog tavrı karşısında gülme sosyaldir ve bir diyalogu gerektirir. Yakup Kadri'nin romanları ile Refik Halid'in romanları ve roman dışı metinleri mizah temelinde karşılaştırılmıştır.